Home

Canon

De Canon van de Nederlandse Bodemkundige Vereniging (NBV) bevat een verzameling van informatie die binnen de bodemkunde als waardevol worden beschouwd, zoals de ontdekking van katteklei, de wet bodembescherming en de oprichting van de Internationale Bodemkundige Vereniging (IUSS). Hieronder (op deze pagina) is een tijdlijn te vinden met een aantal belangrijke gebeurtenissen binnen de bodemkunde in Nederland. 

Op de tijdlijn, die op chronologische volgorde van nieuw naar oud weergeven, wordt slechts een deel van de informatie over de desbetreffende gebeurtenis weergegeven. Wanneer op de tekst bij één van de verhalen op de tijdlijn wordt gedrukt, wordt u doorverwezen naar een nieuwe pagina waar alle informatie van deze gebeurtenis wordt weergegeven. 

Tijdlijn

2021

●

Bodem van het Jaar

Sinds 2021 kiest de Nederlandse Bodemkundige Vereniging een Bodem van het Jaar, met als doel de belangstelling voor de bodem in Nederland op een positieve manier aan te wakkeren.

2018

●

Bodemkundige data in de BRO

De Basisregistratie Ondergrond (BRO) is in 2018 door de overheid aangewezen als registratie van gegevens over de geologische en bodemkundige opbouw van de Nederlandse ondergrond. De inrichting van de BRO wordt geregeld in de Wet Basisregistratie Ondergrond. In 2018 is ook het bijbehorende webportaal, het BROloket, officieel gelanceerd. Dit was het begin van de centrale registratie die we nu kennen.

2010

●

Lustrum 75 jarig bestaan NBV

Op maandag 8 maart 2010 is in Naturalis in Leiden de “Meest Kenmerkende Bodem van Nederland” onthuld door de directeur van Naturalis Prof. dr. E.F. Smets en de voorzitter van de NBV Dr. Boris Jansen.

2000

●

Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodem (SIKB)

Sinds de oprichting in april 2000 brengt SIKB overheid, bedrijfsleven en andere betrokkenen samen om de kwaliteit van bodem-, waterbodem- en archeologisch onderzoek te verbeteren en te borgen. De stichting ontwikkelt praktijkgerichte richtlijnen en stimuleert kennisdeling en innovatie, met als doel een betrouwbare en toekomstbestendige uitvoering in het veld.

2000

●

C. Sonneveld

Grondlegger van het ontwikkelen van een eigen systematiek voor het onderzoeken van kunstbodems.

1908-2003

●

J.G. de Geus

Jan Gijsbert de Geus was een van de eerste bodemkundigen die in Wageningen afstudeerde. Hij heeft een belangrijke rol gespeeld bij de vergaring van bodemvruchtbaarheidskennis en bemestingsadviezen – eerst in Indonesië maar later in vele landen in de tropen.

1999-2015

●

Stichting Kennisontwikkeling en Kennisoverdracht Bodem (SKB)

In Juli 1999 wordt de SKB opgericht, de SKB vervult een belangrijke en unieke functie in het financieren van voor de praktijk relevante projecten die worden uitgevoerd door brede consortia waarin onderzoeksinstellingen, ingenieursbureaus, provincies en gemeenten samenwerken.

1987

●

Wet Bodembescherming

In 1987 wordt de Wet Bodembescherming ingesteld. Een belangrijk onderdeel hiervan is het zorgplichtbeginsel, wat inhoudt dat alle in de bodem geraakte verontreiniging onmiddelijk aangepakt moet worden.

1987

●

Technische Commissie Bodembescherming

Op 1 Januari 1987 is, tegelijkertijd met de inwerkingtreding van de Wet Bodembescherming (Wbb), de Technische Commissie Bodembescherming (TCB) ingesteld door de toenmalige minister van VROM, Ed Nijpels.

1986

●

Fosfaatverzadiging

Vanwege grootschalige verzadiging van landbouwarealen met fosfaat, werden in 1986 de zogenaamde fosfaatgebruiksnormen als onderdeel van de mestwetgeving ingevoerd.

1981 – 1984

●

Bypass flow

Bypass flow is de meestal vertikale stroming van vrij water via grote, continue poriën door een niet verzadigde bodem. Het ontbrak een lange tijd aan een formele omschrijving van dit verschijnsel totdat dit omschreven werd in 1984.

1982

●

Bodemverzuring

Eind jaren ’70 werd de ernst van de schade door de zure regen wereldwijd erkend. Beelden van zure, levenloze meren in Scandinavië en Noord-Amerika en later van stervende bossen in Centraal Europa veroorzaakten onrust.

1980

●

Bodemvariatie

De bodem varieert in ruimte en tijd en dat is maar goed ook. Het maakt de bodem interessant en geeft diversiteit aan wat er in de bodem leeft en op de bodem groeit.

1979

●

Lekkerkerk

De ontdekking van ernstige bodemverontreiniging onder een nieuwbouwwijk in Lekkerkerk in 1979 was het eerste grote gifschandaal in Nederland.

1976

●

Systeemdenken

Maatschappelijke vraagstukken rond landgebruik kunnen nooit met alleen bodemkundige expertise worden opgelost. Systeemdenken had hierin een bepalende rol, het jaar 1976 is het begin voor het systeemdenken in de bodemkunde.

1975

●

Bodemchemisch Basisonderzoek

Onder leiding van prof.dr. G.H. Bolt is in de jaren ’60 van de vorige eeuw bodemchemisch basisonderzoek gestart op het laboratorium van bodemscheikunde van de toenmalige Landbouwhogeschool.

1905-1975

●

F.A. van Baren

Prof. dr. ir. F.A. (Ferdinand Alexander) van Baren (1905-1975) heeft met zijn mineralogisch en bodemvormend onderzoek een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de tropische bodemkunde.

1972

●

Bodem Informatie Systeem

In 1972 werd door de Rijks Geologische Dienst (RGD) en de Stichting voor Bodemkartering (Stiboka) een groot innovatieproject gestart voor de ontwikkeling van een Informatiesysteem aardwetenschappen. Nu ruim 35 jaar later is er wetgeving in voorbereiding om te komen tot een Basis Registratie Ondergrond (BRO). De digitale weg van 1972 tot 2009 was lang en vol voetangels.

1873 – 1970

●

E.C.J. Mohr

Prof. dr. E.C.J. (Eduard Carl Julius) Mohr (1873-1970) is de nestor van de tropische bodemkunde. Hoewel opgeleid en gepromoveerd als chemicus heeft hij groot pionierswerk verzet als bodemkundige in Indonesië.

1966

●

ISRIC

ISRIC – World Soil Information is opgericht in 1966 met steun van de Internationale Bodemkundige Vereniging (ISSS) en de Organisatie van de Verenigde Naties voor onderwijs, wetenschap, cultuur en communicatie (UNESCO).

1966

●

Biochar en de ontdekker van de terra preta, Wim Sombroek

In the Amazon soils occur that were formed during pre-historical human occupations. These soils are highly fertile and stable and are most commonly referred to as terra preta, Amazonian Dark Earths (ADE)

1964

●

Bodemkartering

Na de tweede wereldoorlog werd het in beleidskringen steeds duidelijker dat een gedetailleerde bodemkaart van nationaal belang was. In 1964 werd er besloten om een nationale kartering op schaal 1:50.000 uit te voeren.

1960-1970

●

Bodemmonolieten

Eind 19de eeuw werd er ontdekt hoe een verticaal bodemprofiel gemaakt kon worden. Het maken van monolieten heeft in de jaren ’60-’70 een hoge vlucht genomen omdat ze zeer bruikbaar bleken voor onderzoek en onderwijs.

1958

●

Rijping

Rijping bepaalt de stevigheid van de bodem maar ook de bewortelbaarheid en het heeft grote invloed op de chemische en fysische eigenschappen van de bodem die ontstaan als gevolg van het rijpingsproces.

1957

●

Instituut voor Bodemvruchtbaarheid

Het instituut voor Bodemvruchtbaarheid (IB) in Haren (Gr.) ontstaat in 1957 na een lange reeks fusies en afsplitsingen uit het Rijkslandbouwproefstation te Groningen.

1874 – 1956

●

D.J. Hissink

Dr. D.J. (David Jacobus) Hissink heeft baanbrekend onderzoek verricht naar de fysische en chemische eigenschappen van Nederlandse bodems, vooral die van de nieuwe polders.

1950

●

ITC en luchtfoto’s

Op 11 Juli 1950 werd de Stichtingsakte van het International Training Center for Aerial Survey (het ITC) gepasseerd op gezag van de Nederlandse Ministeries van Onderwijs en Landbouw.

1947

●

ROB

In 1947 wordt de Rijksdienst voor Oudheidkundig Bodemonderzoek (ROB) opgericht als buitendienst van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen.

1945

●

StiBoKa

De Stichting voor Bodemkartering (Stiboka) werd opgericht op 24 augustus 1945 in Den Haag en prof. Edelman werd de eerste directeur van dit in Bennekom gevestigde Instituut.

1943

●

Edelman boor

De Edelman grondboor wordt over de gehele wereld gebruikt bij traditionele bodemkarteringen en in het bodemonderzoek. De boor is in de Tweede Wereldoorlog ontwikkeld en veelvuldig gebruikt in karteringen onder leiding van prof. C.H. (Kees) Edelman.

1898 – 1942

●

W.A.J. Oosting

Willem Adriaan Johan Oosting werd op 9 Juli 1898 geboren in Dordrecht en wordt wel de eerste veldbodemkundige van Nederland genoemd.

1940

●

Drainage

De pionier in de theorie en praktijk van drainage in Nederland was Sijmen Barend Hooghoudt (1901-1953) die in 1940 de stationaire stroming van overtollige neerslag naar evenwijdige drains met eenzelfde afstand koppelde.

1935

●

Nederlandse Bodemkundige Vereniging

De Nederlandse Bodemkundige Vereniging (NBV) is in 1935 opgericht en is er voor iedereen die de bodemkunde een warm hart toedraagt. De NBV heeft als doel de belangen van de Nederlandse Bodemkunde (inter)nationaal te behartigen.

1928

●

Bedrijfslaboratorium voor Grond- en Gewasonderzoek

De wieg van het Bedrijfslaboratorium voor Grond- en Gewasonderzoek (Blgg) stond in 1928 bij het Rijkslandbouwproefstation, het latere Instituut voor Bodemvruchtbaarheid, in Groningen.

1924

●

IUSS

De Internationale Bodemkundige Vereniging werd opgericht in 1924 in Rome. Het voornaamste doel van de vereniging was om te komen tot gestandaardiseerde methodes van grondanalyse en classificatie.

1830 – 1911

●

J.M. van Bemmelen

Jakob Maarten van Bemmelen wordt internationaal beschouwd als de grondlegger van de colloïdchemie, en van de bodemchemie in Nederland.

1808 – 1877

●

W.C.H. Staring

Winand Carel Hugo Staring kan worden beschouwd als de grondlegger van het geologisch en landbouwkundig onderzoek in Nederland.

1859

●

Katteklei

Na de inpoldering van enkele droogmakerijen in het westen van Nederland in de negentiende eeuw ontstonden plaatselijk grote landbouwkundige problemen. Gewassen wilden niet groeien en stierven af en in sommige delen van de Haarlemmermeer was dit een groot probleem.